Ciąża

Miedź – co robi w organizmie i dlaczego jest ważna dla rozwoju płodu?

Niedobory miedzi mogą spowodować wady wrodzone u dzieci. Dieta kobiety w ciąży ma więc wielkie znaczenie dla rozwoju płodu. Nie jest to zwykła dieta, ale pokarm dla genów!

Zacznijmy od nieco fantastycznej wizji. Wyobraźmy sobie człowieka przyszłości, który będzie mógł określić dokładnie czego potrzebuje jego organizm, jakie pokarmy powinien jeść, by uniknąć chorób, czego unikać. Nie chodzi o zalecenia ogólne, ale o dokładny „jadłospis” potrzeb organizmu ułożony specjalnie dla konkretnej osoby, w oparciu o jego niepowtarzalne potrzeby. Każdy jest nieco inny. Ba! Nasze potrzeby zmieniają się wraz z wiekiem, stylem życia. Szczególnym okresem jest ciąża i to w dwójnasób: dla matki i dziecka.
Czy można ustalić „jadłospis”: dla dwojga, nierozerwalnie związanych ze sobą ludzi? Kombinacje genów są nieskończone, a na nasz rozwój ma wpływ cała masa innych jeszcze czynników. Czy da się więc ustalić, co jest dobre dla naszych genów?

Niezwykła nutrigenomika

Tym zajmuje się mało znany dział nauki zwany nutrigenomiką. Dąży do zapobiegania chorobom poprzez zbadanie interakcji między składnikami odżywczymi a genami. Inaczej mówiąc zajmuje się niezwykłymi możliwościami jakie niesie ze sobą znajomość wpływu poszczególnych składników diety na nasz organizm w skali mikro. Bardzo optymistyczne plany zakładają, że będziemy mogli zbadać swój genom i na jego podstawie określić, czego potrzebujemy by być zdrowym. Fantastyka naukowa?

Naukowcy z University of Washington badający współzależności pomiędzy odżywianiem, zróżnicowaniem genetycznym oraz wadami wrodzonymi poinformowali, że poznali już rolę metabolizmu miedzi na tyle, by umożliwić każdej matce oczekującej narodzin dziecka otrzymywanie indywidualnych porad żywieniowych.

Odżywianie genetyczne

„Wiemy już, że sposób odżywiania jest kwestią kluczową dla wad wrodzonych oraz, że w przypadku niektórych kobiet kwas foliowy jest niezbędnym suplementem w zapobieganiu rozszczepu kręgosłupa u rozwijającego się płodu” – tłumaczy Jonathan Gitlin.

U ludzi zaburzony metabolizm miedzi spowodowany mutacją genu za to odpowiedzialnego prowadzi do rzadkiej, lecz śmiertelnej choroby zwanej chorobą Menkesa. Dlaczego w ogóle zajęto się miedzią? Jest ona niezbędnym minerałem śladowym.

Miedź. Jak działa na organizm?

  • pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym
  • pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego
  • pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu tkanek łącznych
  • przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego
  • pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego
  • pomaga w utrzymaniu prawidłowej pigmentacji włosów i skóry
  • pomaga w prawidłowym transporcie żelaza w organizmie

Zapotrzebowanie na miedź w ciąży

Zapotrzebowanie na miedź wzrasta w czasie ciąży, a niedostateczna jego ilość w organizmie matki może mieć niekorzystny wpływ na rozwijające się układy tkanek i narządów, w tym płuca, skórę, kości i układ odpornościowy. Proces ten jest niezwykle skomplikowany, gdyż wraz z rozwojem łożyska zmienia się także zdolność do transportu miedzi do rozwijającego się płodu. Ten z kolei inaczej ją magazynuje w różnych fazach rozwoju.

Zbyt mała ilość miedzi w organizmie jest rzadkością, ale coraz częściej występuje w wyniku niedożywienia lub braku metali śladowych w źródle pokarmu, nawet w zachodniej diecie. Może być także wywołany przez nadmierne spożycie cynku lub żelaza. Pomimo zwiększonego zapotrzebowania w czasie ciąży suplementacja nie jest na ogół wymagana. Zwiększenie spożycia żywności o wysokiej zawartości miedzi, takiej jak orzechy może być wskazane u kobiet o potencjalnie małym poziomie miedzi.

Źródła:

  1. Atp7a determines a hierarchy of copper metabolism essential for notochord development.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16890543
  2. The metabolism of copper during pregnancy — a review
    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0308814695926668
Komentarze