Dieta

Zioła i suplementy wspierające odchudzanie

Są takie składniki ziół i suplementów, które blokują wchłanianie tłuszczu, są takie, które przyspieszają przemianę materii, jeszcze inne pomagają utrzymać uczucie sytości i zmniejszają apetyt. Niektóre z nich łączą kilka różnych właściwości. Ale w każdym przypadku powinny być stosowane jako dodatek do racjonalnej diety i aktywności fizycznej, a nie zamiast nich.

Cudów nie ma: schudnąć można tylko wtedy, gdy spalamy więcej kalorii niż ich dostarczamy. Dla większości z nas odchudzanie to jednak spore wyzwanie, a w takiej sytuacji chętnie wypatrujemy każdego rodzaju pomocy. Sięgając po zioła lub suplementy diety wspomagające odchudzanie, musimy jednak pamiętać, że ich producenci nie są zobowiązani do przeprowadzania badań klinicznych, w celu udowodnienia skuteczności i bezpieczeństwa oferowanych przez siebie produktów (tak jak ma to miejsce w przypadku leków). Nie oznacza to równocześnie, że substancje czynne zawarte w suplementach nie zostały poddane badaniom pod kątem swoich właściwości i nie działają. Między innymi dlatego warto kupować te preparaty w sprawdzonych miejscach, takich jak apteki czy zaufane sklepy zielarskie, a nie zamawiać preparaty przez internet od prywatnych osób czy niesprawdzonych firm, zwłaszcza spoza Unii Europejskiej. Bo w suplementach z niewiadomego źródła możemy nie tylko nie znaleźć deklarowanych składników, ale – co gorsze – mogą one zawierać substancje nie dopuszczane do stosowania: niebezpieczne i toksyczne.

Zioła i suplementy zmniejszające apetyt

Podstawowym składnikiem produktów o takich właściwościach jest błonnik. Świetnym naturalnym źródłem błonnika są nasiona i łuski babki jajowatej: wypełniają one żołądek i zapewniają długotrwałe uczucie sytości. Dodatkowo wspomagają trawienie i ułatwiają wypróżnianie. Można je stosować w postaci granulek i tabletek albo w formie naturalnej dodawać do zup, sosów, jogurtów i płatków śniadaniowych. Podobnie działa Glukomannan, czyli naturalny błonnik uzyskiwany korzeni rośliny zwanej amorfofalus lub dziwadło konjac. Ten sam efekt daje stosowanie Garcynii kambodżańskiej, choć zawarty w jej owocach kwas hydroksycytrynowy (HCA) ma inny mechanizm działania: najpierw magazynuje glikogen w wątrobie, a potem wysyła sygnał sytości do mózgu. Jeśli odchudzaniu towarzyszy ponury nastrój, warto sięgnąć po preparaty podnoszące poziom serotoniny w mózgu, bo jej wysokie stężenie sprzyja odczuwaniu sytości. Ten efekt zapewni stosowanie dziurawca, miłorząbu japońskiego (Ginkgo biloba) czy wspomnianej wcześniej Garcynii kambodżańskiej. Apetyt na słodycze zmniejsza suplementowanie chromu, ale uwaga: preparat ten działa tylko wtedy, gdy cierpimy na niedobór tego pierwiastka (powinniśmy więc wcześniej oznaczyć jego poziom). Spożywanie liści Gurmar (Gymnema Sylvester) – rośliny stosowanej w medycynie ajurwedyjskiej – powoduje utratę zdolności rozróżniania słodkiego smaku, jednocześnie zmniejszając łaknienie słodyczy. Wyciąg z morwy białej natomiast opóźnia rozkład cukrów złożonych do prostych, dzięki czemu zapewnia uczucie sytości przez dłuższy czas.

Zioła i suplementy redukujące wchłanianie tłuszczu

Takie właściwości ma kwas linolowy (CLA), który blokuje enzym, który odpowiada za transport tłuszczu do komórek ciała, powodując, że część dostarczonego z pokarmem tłuszczu nie zostaje odłożona w postaci tkanki tłuszczowej, lecz wydalona na zewnątrz organizmu. Zawarty w owocach wspomnianej wcześniej Garcynii kambodżańskiej kwas hydroksycytrynowy (HCA) oddziałuje zarówno na gospodarkę węglowodanową, jak i – pośrednio – tłuszczową. Najpierw blokuje enzym przekształcający białka i węglowodany w tłuszcz, a potem zmniejsza ilość wchłanianych węglowodanów i tłuszczów. Podobne działanie, czyli zmniejszające wiązanie dostarczonego z posiłkiem tłuszczu mają również preparaty zawierające chitosan (chitynę) – składnik pancerzyków skorupiaków morskich. Chitosan działa na zasadzie pułapki: w kwaśnym środowisku żołądka tworzy żel wyłapujący cząsteczki tłuszczów, a ponieważ nie ulega żadnym przemianom, umożliwia całkowite wydalenie ich z organizmu. Przyjmuje się, że 3 g chitosanu pochłaniają ok. 8 g tłuszczów.

Uwaga: chitosanu nie wolno zażywać zbyt często (i zbyt długo). Przedawkowanie grozi kłopotami ze wzrokiem lub skórą, ponieważ ogranicza on przyswajanie niezbędnych dla organizmu nienasyconych kwasów tłuszczowych i utrudnia wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E, D).

Zioła i suplementy przyspieszające przemianę materii

Wśród nich znajdziemy przede wszystkim tzw. termogeniki, czyli substancje, których zadaniem jest przyspieszenie spalania tłuszczu. Najpopularniejszym tego rodzaju spalaczem jest kofeina (zawiera ją nie tylko kawa, ale też guarana, czarna i zielona herbata), dlatego składnik ten zawiera wiele suplementów wspomagających odchudzanie. W podobny sposób działają również ostre przyprawy: papryczki chili, czarny pieprz, imbir, kurkuma, cynamon, czerwona herbata czy wyciąg z karczocha. Przemianę materii pobudzają również liczne zioła: fiołek trójbarwny, pokrzywa, skrzyp polny, biała brzoza, łopian, lubczyk, mniszek lekarski, krwawnik czy morszczyn. W naparach ziołowych znajduje się cały kompleks substancji aktywnych, dlatego oprócz przyspieszania metabolizmu, wiele z nich działa dodatkowo moczopędnie lub żółciopędnie, a także usprawnia trawienie, oczyszcza organizm z toksyn i ułatwia wypróżnianie. Na tempo przemiany materii mają pozytywny wpływ również… tłuszcze. Pod warunkiem, że są one w postaci kwasów tłuszczowych omega-3 (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych; NNKT). Dlatego w diecie osób odchudzających się nie powinno zabraknąć olejów roślinnych (olej rzepakowy, sojowy, oliwa z oliwek), ryb morskich (łosoś, makrela, sardynki, śledź, pstrąg).

Leki na odchudzanie

W Polsce dostępne są trzy leki na receptę, które mają wspomagać odchudzanie. Są to: Mysimba, Saxenda i Xenical. Jak każdy lek, mogą być stosowane wyłącznie pod kontrolą lekarza, ponieważ taka terapia wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Przeznaczone są dla osób otyłych (z BMI powyżej 30) lub z nadwagą, jeśli towarzyszą im takie choroby jak cukrzyca czy nadciśnienie. Każdy z wymienionych leków ma inny mechanizm działania i powinien być dobrany indywidualnie przez lekarza w porozumieniu z pacjentem.

  • Mysimba działa na układ nagrody w mózgu, sprawiając, że jedzenie przestaje być przyjemnością, rozładowującą stres. Osłabia uczucie głodu, a wzmacnia sytości.
  • Saxenda opóźnia opróżnianie żołądka, zwiększając uczucie pełności i sytości. Substancją czynną leku jest liraglutyd, stosowany także w terapii cukrzycy typu 2.
  • Xenical utrudnia przyswajanie tłuszczów, redukując ilość kalorii z nich pochodzących o 30%.

Bez recepty można kupić lek, zawierający tę samą substancję czynną (orlistat), jak Xenical, ale w o połowie zmniejszonej dawce. Żaden z leków wspomagających odchudzanie nie jest refundowany, a ich cena wynosi kilkaset złotych za opakowanie.

Komentarze